W piątek 7 lipca 2023 lub w najbliższym czasie, wykop, który znajduje się obok Małego Mostu w Żaganiu, zostanie zamknięty. Przed tym jednak, ostatnia widoczna płyta zostanie wyniesiona na powierzchnię. Niestety, jak wiele płyt nagrobnych jeszcze tkwi w ziemi oraz z jakiego okresu one pochodzą, pozostanie nieznane. Mimo to, przechodnie będą mogli ponownie bez przeszkód korzystać z mostków prowadzących przez park od centrum miasta do ulicy Dworcowej.
We wtorek 5 lipca 2023 podczas usuwania awarii sieci wodociągowej, która spowodowała brak dostępu do wody dla mieszkańców centrum miasta, odkryto epitafijne płyty z XVII wieku. Zostały one znalezione blisko wejścia na Mały Mostek w parku żagańskim.
Pracownicy Żagańskich Wodociągów i Kanalizacji podczas szukania miejsca awarii rury, natknęli się na te zabytkowe płyty. Po II wojnie światowej zostały one użyte jako osłony kanału ciepłowniczego biegnącego od centrum miasta w stronę miejsc pracy przy basenie i na ulicy Dworcowej. Wyróżniającą cechą jednej z nich była data – 1691. Jedna płyta została wydobyta w większości nieuszkodzona, druga natomiast w kilku fragmentach.
Bartosz Idryjan, Powiatowy Konserwator Zabytków stwierdził, że cały kanał ciepłowniczy mógł być wyłożony epitafijnymi płytami co sugeruje, że mogło ich tam być znacznie więcej.
6 lipca 2023 uruchomiono przejście dla mieszkańców miasta, aby mogli dostać się do mostków parkowych unikając wpadnięcia do wykopu. Podjęto również decyzję konserwatorską o wydobyciu ostatniej widocznej płyty a następnie zasypaniu wykopu.
Płyty wydobyte z ziemi posiadają napisy gotyckie, które nie zostały jeszcze odczytane. Na razie zostały przetransportowane do Żagańskich Wodociągów i Kanalizacji gdzie czekają na decyzję konserwatora o miejscu badań. Pochodzą one najprawdopodobniej z dawnego cmentarza znajdującego się obok kościoła św. Ducha przy obecnej ulicy Armii Krajowej i Jana Pawła II.
Niestety, nie będziemy mogli dowiedzieć się ile jeszcze płyt nagrobnych pozostało pod ziemią gdyż zostaną one zakopane dzisiaj (7 lipca 2023) lub wkrótce po tej dacie.
