W Iłowej, niewielkim miasteczku w powiecie żagańskim, stoi niezwykły wiadukt parkowy z orientalnym dachem, który od ponad stu lat budzi ciekawość odwiedzających. Mostek Miłości to konstrukcja łącząca dwie części dawnego parku dworskiego, przerzucona nad ulicą Ogrodową. Warto tam zajrzeć nie tylko ze względu na architekturę stylizowaną na chińską pagodę, ale też dla dwóch zupełnie różnych historii – jednej dokumentowanej i drugiej owianej skandaliczną legendą.
- niezwykła architektura w stylu chińskiej pagody
- piękne widoki na park dworski
- interesująca historia i lokalne legendy
- idealne miejsce na romantyczne spacery
- fotogeniczna sceneria dla miłośników fotografii
Historia budowy mostku w Iłowej
Wiadukt powstał w latach 1906-1907 na zlecenie hrabiego Rzeszy Friedricha Hochberga von Furstensteina, właściciela tutejszej posiadłości parkowo-pałacowej. Bezpośrednim powodem budowy był prozaiczny spór z sąsiadami – rodziną Winklerów, miejscowych przemysłowców.
Wilhelm Winkler, miejscowy przedsiębiorca, zagarnął ziemię należącą do dóbr pałacowych pod wsią Konin. Sprawa trafiła do sądu i zakończyła się pomyślnie dla hrabiego. Winklerowie jednak nie odpuścili – złożyli apelację i zażalenia do Sądu Grodzkiego w Żaganiu. Nie czekając na werdykt, zastosowali sankcje wobec sąsiada, zabraniając mu przechodzenia przez ulicę Ogrodową, która dziwnym zbiegiem okoliczności należała do nich. Ta droga dzieliła posiadłość Hochberga na dwie połowy, więc zakaz skutecznie utrudniał życie.
Zaradny Friedrich szybko znalazł rozwiązanie. Skoro nie mógł chodzić po drodze, zbudował nad nią most. I nie byle jaki – wybudował efektowną konstrukcję z orientalnym zadaszeniem, balustradami i wodotryskami, nawiązującą do mody na egzotykę Dalekiego Wschodu. Mostek stał się częścią ogrodu chińskiego w przypałacowym parku.
Według miejscowej legendy 50-letni Friedrich Hochberg ożenił się około 1905 roku z 19-letnią baronówną Gizelą von Salzbach-Gratz. Młoda hrabina podobno zdradzała męża przy każdej okazji, a Friedrich przyłapał ją na gorącym uczynku właśnie na tym mostku. Miał ją potem osadzić w pałacowym areszcie, skąd uciekła, kradnąc biżuterię i gotówkę.
Stąd właśnie wzięła się nazwa Mostek Miłości, choć można by go równie dobrze nazwać Mostkiem Zdrady. Nie wiadomo, ile w tej opowieści prawdy, a ile plotki powtarzanej przez pokolenia mieszkańców Iłowej. Faktem jest, że przy wejściu na most umieszczono maszkaron – okropną gębę wzorowaną na dekoracjach żagańskiego zamku, co mogło być wyrazem wzburzenia hrabiego.
Co zobaczyć na Mostku Miłości
Sam wiadukt wyróżnia się nietypową konstrukcją zakończoną orientalnym zadaszeniem w stylu chińskiej pagody. To dość rzadki przykład architektury parkowej inspirowanej Dalekim Wschodem w tej części Polski.
Z mostku rozciąga się widok na cały park dworski, podczas gdy z dołu trudno dostrzec, kto znajduje się w altance – co według legend miało ułatwiać dyskretne spotkania. Konstrukcja jest na tyle fotogeniczna, że często trafia do obiektywów turystów szukających ciekawych miejsc z historią.
Mostek znajduje się w parku przy dawnym pałacu, obecnie Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych. Park sam w sobie zasługuje na spacer – to jeden z bardziej zadbanych terenów zielonych w okolicy, z rzadkimi okazami drzew i krzewów. Szczególnie pięknie robi się tu w maju, gdy kwitną rododendrony i azalie.
Park Dworski w Iłowej – kontekst zwiedzania
Mostek nie istnieje w próżni – to część większego zespołu parkowego z tajemniczymi budowlami i krętymi alejkami. Park ma swój klimat, choć bywa nieco zaniedbany w niektórych częściach. Mijając schody prowadzące do dużego mostu wiodącego do pałacu, można natrafić na ślady graficiarzy, ale to nie psuje ogólnego wrażenia.
W parku warto zwrócić uwagę na inne zabytki, w tym młyn wodny przy ulicy Młyńskiej z połowy XVIII wieku czy zespół willowy przy ulicy Kolejowej z początku XX wieku. Całość tworzy spójny obraz dawnej posiadłości arystokratycznej.
Obiekt przeszedł gruntowny remont w 2008 roku i został wpisany do rejestru zabytków. Właścicielem jest powiat żagański, co gwarantuje pewien poziom opieki nad zabytkiem.
Dla kogo jest Mostek Miłości
To miejsce spodoba się miłośnikom nietypowej architektury i historii z przymrużeniem oka. Romantyczna legenda o zdradzie i zemście dodaje smaczku, więc można tu przyjechać z drugą połówką – choć może lepiej nie wspominać o wszystkich szczegółach opowieści.
Rodziny z dziećmi również znajdą tu coś dla siebie. Park nadaje się na spokojny spacer, a sama konstrukcja mostku wzbudza ciekawość młodszych. Nie każdy dzień trzeba spędzać w wesołym miasteczku.
Fotografowie amatorzy docenią nietuzinkową architekturę – orientalne dachy nie są w Polsce na porządku dziennym, a w połączeniu z otaczającą zielenią dają ciekawe kadry. Najlepsze światło jest wczesnym rankiem lub wieczorem.
Praktyczne informacje – dojazd i zwiedzanie
Iłowa leży w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, około 20 km od Żagania. Dojazd samochodem z Zielonej Góry zajmuje około 40 minut, z Żagania niecałe 20 minut. Park znajduje się w centrum miasteczka, więc nie sposób go przegapić.
Parkowanie nie stanowi problemu – można zostawić auto w pobliżu i przejść się pieszo. Mostek znajduje się w parku dworskim przy ulicy Ogrodowej, niedaleko budynku szkoły.
Godziny otwarcia: Park jest ogólnodostępny, można go zwiedzać przez cały rok w dowolnym czasie. Nie ma biletów ani bramek – to publiczny teren zielony.
Ceny: Wstęp całkowicie bezpłatny.
Czas zwiedzania: Na spokojny spacer po parku i obejrzenie mostku wystarczy 30-45 minut. Jeśli ktoś chce dłużej posiedzieć w cieniu drzew i zrobić więcej zdjęć, można zostać godzinę lub dłużej. Warto połączyć wizytę z przejazdem przez Żagań, gdzie znajduje się ciekawy zespół pałacowy.
Najlepszy czas na wizytę to maj, gdy park ubiera się w kwiaty rododendronów i azalii. Wtedy odbywają się też lokalne wydarzenia związane z kwitnieniem, choć konkretne daty warto sprawdzić na stronie gminy. Jesienią park również ma swój urok, zwłaszcza gdy liście zmieniają barwy.
Mostek Miłości to jeden z nielicznych przykładów orientalnej architektury parkowej na Ziemi Lubuskiej. Podobne konstrukcje można znaleźć w większych rezydencjach magnackich, ale w tak niewielkim miasteczku to prawdziwa rzadkość.