W zachodniej części rynku w Szprotawie stoi barokowa fontanna, którą miejscowi nazywają po prostu Rybką. To jeden z symboli miasta, prawie równie rozpoznawalny jak herb miejski. Kiedy szprotawianie umawiają się na spotkanie w centrum, nie mówią „pod ratuszem”, tylko właśnie „przy Rybce”.
Fontanna ma swoją historię – pierwsza wzmianka o niej pochodzi z października 1654 roku, kiedy w miejskiej księdze wydatków zapisano ją jako „pompę delfin”. Niemcy do 1945 roku nazywali ją Walfischbrunnen, czyli studnią wieloryba. Ciekawe, że ta sama rzeźba na przestrzeni wieków była nazywana to delfinem, to wielorybem, to rybką – najwyraźniej nikt nie był do końca pewien, co właściwie przedstawia.
- barokowa architektura z XVII wieku
- symbol miasta i miejsce spotkań
- interesujące interpretacje rzeźby
- bliskość do zabytkowego ratusza
- idealne miejsce na relaks i zdjęcia
Barokowa fontanna z historią sięgającą XVII wieku
Fontanna została zbudowana na planie ośmiokąta, co od razu zwraca uwagę. Zbiornik otaczają grube stalowe balustrady z ozdobnymi ornamentami, a wokół nich ułożono podejście z granitowych bloków. Konstrukcja jest solidna i dobrze zachowana, choć przez lata przechodziła różne remonty i odświeżenia.
Miejsce, w którym stoi fontanna, ma jeszcze mroczniejszą przeszłość. Wcześniej znajdował się tam pręgierz miejski – tu wykonywano wyroki orzeczone przez miejską ławę sądowniczą. Dziś trudno w to uwierzyć, patrząc na spokojny zakątek rynku, gdzie ludzie odpoczywają na ławkach.
W historycznych dokumentach fontanna była nazywana różnie: „pompą delfin” w 1654 roku, później „studnią wieloryba”, a współcześnie po prostu „Rybką”. Żadna z tych nazw nie jest do końca precyzyjna – rzeźba przedstawia rybę w dość nietypowej, dekoracyjnej formie.
Co zobaczyć przy fontannie na rynku w Szprotawie
Sama rzeźba przedstawia rybę w dość nietypowej pozycji – stąd różne interpretacje tego, co właściwie przedstawia. Barokowy styl nadaje jej ozdobny, nieco fantazyjny charakter. Woda wypływa z paszczy ryby, tworząc przyjemny dźwięk, który słychać na całym rynku.
Fontanna stoi tuż obok ratusza, przy jego zachodniej wieży. Ratusz w Szprotawie to osobna atrakcja – ma dwie wieże, co jest rzadkością w polskich miastach. Wschodnia pochodzi z XVI wieku, zachodnia z początku XVII. Co ciekawe, wschodnia wieża jest krzywa, co widać gołym okiem.
Rynek sam w sobie jest niewielki. Otaczają go głównie budynki z czasów PRL, ale południowa pierzeja zachowała zabytkowe kamienice, które warto obejrzeć. Spacer wokół rynku zajmie kilkanaście minut, ale warto poświęcić więcej czasu na odpoczynek przy fontannie i obserwację życia małego miasta.
Dla kogo jest Fontanna Rybka
To miejsce dla każdego, kto lubi małomiasteczkowy klimat i zabytkowe detale. Rodziny z dziećmi chętnie zatrzymują się tu podczas spaceru – fontanna z wodą zawsze przyciąga uwagę najmłodszych. Miłośnicy historii docenią barokową architekturę i fakt, że obiekt przetrwał prawie 370 lat.
Fotografie amatorzy znajdą tu ciekawy motyw – połączenie barokowej fontanny z renesansowym ratuszem daje interesujące kadry. Najlepsze zdjęcia wychodzą rano lub wieczorem, kiedy światło jest łagodniejsze.
Miejscowi mówią, że Rybka to ich punkt odniesienia w mieście. „Spotkajmy się przy Rybce” to zdanie, które słychać częściej niż „spotkajmy się na rynku”.
Szprotawa – miasto stojące murem
Skoro już jest się przy fontannie, warto zobaczyć resztę Szprotawy. Miasto ma dobrze zachowane fragmenty średniowiecznych murów obronnych. Brama Żagańska to jeden z najlepiej zachowanych elementów dawnych fortyfikacji. Spacerując wzdłuż murów, można poczuć atmosferę średniowiecznego miasta.
Kościół farny, widoczny z rynku, zbudowano w połowie XIII wieku. Początkowo był to jednonawowy kościółek, ale w latach 1416-1423 rozbudowano go na dużą farę. Na ścianie frontowej widać kolejne etapy przebudowy – to żywa lekcja historii architektury.
Park Goepperta nad rzeką Bóbr to dobre miejsce na dłuższy odpoczynek. Rzeka płynie spokojnie, są ławki i ścieżki spacerowe. To przyjemne zakończenie zwiedzania centrum.
Odnowiona fontanna w sercu miasta
W ostatnich latach Szprotawa przeszła sporo zmian. Władze miasta postawiły na odnowienie zabytkowej starówki. Barokowa fontanna Rybka została odświeżona – wymieniono elementy, które uległy zniszczeniu, odnowiono balustrady i oczywiście doprowadzono do porządku instalację wodną.
Wokół fontanny pojawiły się stylowe ławki wypoczynkowe, kosze na śmieci i donice z kwiatami. To sprawia, że miejsce stało się bardziej przyjazne dla odwiedzających. Latem kompozycje kwiatowe dodają kolorów, a fontanna działa bez przerwy.
Rynek zyskał też lepsze oświetlenie. Wieczorem fontanna jest podświetlona, co tworzy klimatyczny nastrój. To dobry moment na spacer po centrum – mniej turystów, spokojniejsza atmosfera.
Praktyczne informacje dla odwiedzających
Fontanna znajduje się na Rynku w Szprotawie, w zachodniej jego części, tuż przy ratuszu. Dostęp jest bezpłatny i całodobowy – to przestrzeń publiczna, więc można przyjść o dowolnej porze.
Dojazd do Szprotawy jest prosty. Miasto leży przy drodze krajowej nr 12, która łączy Łęknicę z Kaliszem. Z Zielonej Góry to około 30 kilometrów, z Żagania około 25 kilometrów. Parking znajduje się tuż przy rynku, parkowanie jest bezpłatne.
Jeśli ktoś przyjeżdża komunikacją publiczną, Szprotawa ma połączenia autobusowe z Zieloną Górą, Żaganiem i innymi miastami regionu. Dworzec autobusowy jest kilka minut spacerem od rynku.
Na zwiedzenie samej fontanny i rynku wystarczy 15-20 minut, ale warto zaplanować godzinę lub dwie, żeby spokojnie obejrzeć też ratusz, fragmenty murów obronnych i kościół farny. Jeśli dodać spacer do Parku Goepperta nad Bóbr, można spędzić tu przyjemne popołudnie.
Godziny otwarcia: Fontanna jest dostępna przez całą dobę. Ratusz można zwiedzać w godzinach pracy urzędu (poniedziałek 8:00-16:00, wtorek-piątek 7:00-15:00), choć warto wcześniej sprawdzić, czy akurat są możliwe zwiedzania.
W pobliżu rynku są małe kawiarnie i restauracje, gdzie można odpocząć po spacerze. Szprotawa to małe miasto, więc nie ma tu wielkiej infrastruktury turystycznej, ale podstawowe usługi są dostępne. W sezonie letnim, kiedy fontanna działa w pełnej krasie, a donice są pełne kwiatów, miejsce wygląda najlepiej.