Góra Żarska to najwyższy punkt województwa lubuskiego – zaledwie 226,9 metra nad poziomem morza, ale wystarczająco, żeby znaleźć się na liście Korony Polski. Wzniesienie leży w kompleksie leśnym Zielony Las, kilka kilometrów na południe od Żar, i choć wysokością nie imponuje, z wieży widokowej można zobaczyć Karkonosze i Góry Izerskie. To miejsce dla zbieraczy szczytów, rodzin szukających krótkiego spaceru i każdego, kto lubi proste wycieczki z sensem.
- zapierające dech w piersiach widoki
- historia wież widokowych
- malownicze szlaki turystyczne
- spokojna atmosfera lasu
- idealne miejsce na piknik
Najwyższy szczyt Lubelszczyzny w Zielonym Lesie
Góra Żarska, zwana też Gołębią, to efekt pracy lodowca sprzed setek tysięcy lat. Wzniesienie należy do Wału Trzebnickiego – pasa morenowych pagórków ciągnącego się od Łęknicy aż po Ostrów Wielkopolski. W samych Żarach różnice wysokości w lesie sięgają 90 metrów, co jak na lubuskie standardy robi wrażenie.
Zielony Las od XIX wieku służył mieszkańcom Sorau (dzisiejsze Żary) jako teren rekreacyjny. Stał tu kiedyś Pałac Leśny z XVIII wieku, obok którego powstał kompleks wypoczynkowy z potańcówkami, koncertami i sklepami. Teren tętnił życiem – dla ułatwienia poruszania się po lesie oznaczano miejsca kamieniami z wyciętymi napisami. Dziś atmosfera jest spokojniejsza, ale szlaki turystyczne wciąż prowadzą przez rozległe buczyny i wyznakowane ścieżki.
Na szczycie Góry Żarskiej stoi 32-metrowa stalowa wieża przeciwpożarowa, ogrodzona płotem z siatki. Sam szczyt oznaczony jest kamiennym słupem u podstawy wieży – to oficjalnie najwyższy punkt województwa lubuskiego.
Wieża widokowa z panoramą na Karkonosze
Prawdziwą atrakcją nie jest sam szczyt, tylko kamienna wieża widokowa znajdująca się około 430 metrów od Góry Żarskiej. Nazywana jest Wieżą Promnitza, choć pojawia się też określenie Wieża Bismarcka – w zależności od źródła chodzi o różne obiekty lub po prostu różne nazwy tej samej budowli.
Wieża została wzniesiona w 1865 roku z inicjatywy Towarzystwa Upiększania Miasta Żary. Zbudowano ją z polodowcowych kamieni na planie kwadratu o boku 4,70 metra i wysokości 15 metrów. Po renowacji zamontowano metalowe schody, dzięki którym można wejść na ostatnie piętro i obejrzeć okolicę.
Z góry widać Karkonosze – w tym Śnieżkę i Szrenicę – oraz Góry Izerskie ze Stogiem Izerskim. Po czeskiej stronie można dostrzec Jested, najwyższy szczyt Grzbietu Jesztedzkiego. Na samej górze znajduje się tablica z opisanymi krajobrazami, co ułatwia orientację. Przy bezchmurnej pogodzie widoki naprawdę robią wrażenie, szczególnie że z takiej wysokości nie spodziewałby się ich nikt.
Trzy wieże w Zielonym Lesie
Oprócz wieży widokowej i wieży przeciwpożarowej na szczycie, w Zielonym Lesie stoi jeszcze jedna wieża – tzw. wieża myśliwska, cegiana lub czerwona. To najstarsza z nich, również kamienna, otoczona starymi bukami. Wszystkie trzy obiekty tworzą sieć punktów krajoznawczych połączonych szlakami turystycznymi.
Każda z wież ma swoją historię. Wieża Bismarcka została wzniesiona w 1915 roku przez żarską sekcję Towarzystwa Karkonoskiego wspólnie z sympatykami Zielonego Lasu. Budowa trwała w trudnym czasie, ale efekt przetrwał do dziś.
Zielony Las zawdzięcza swoją rzeźbę terenu działalności lodowca z okresu zlodowacenia środkowopolskiego, które miało miejsce około 300-170 tysięcy lat temu.
Dla kogo jest Góra Żarska
To miejsce dla każdego, kto nie szuka ekstremalnych wyzwań. Rodziny z dziećmi bez problemu pokonają trasę z parkingu na szczyt – zajmuje to około 10 minut. Zbieracze Korony Polski mają tu jeden z łatwiejszych punktów do zaliczenia. Miłośnicy spacerów znajdą w Zielonym Lesie kilka kilometrów wyznakowanych ścieżek prowadzących przez buczyny.
Nie jest to miejsce na całodniową wyprawę, chyba że ktoś planuje dokładnie zwiedzić cały kompleks leśny z wszystkimi wieżami i atrakcjami. Standardowa wizyta – parking, spacer na szczyt, wejście na wieżę widokową, powrót – zajmuje godzinę, może półtorej.
Jak dotrzeć i gdzie zostawić samochód
Około 800 metrów od szczytu znajduje się bezpłatny leśny parking. Współrzędne: 51.6035, 15.1264. Z Żar trzeba jechać na południe w kierunku Zielonego Lasu – parking leży około 3,5 km od centrum miasta. Szlak prowadzi szeroką ścieżką przez las, bez trudności technicznych.
Jest też szybsza opcja. Jadąc od Żar można nie skręcać na parking, tylko jechać dalej za nawigacją aż do drogi w lewo. Tam stoi znak z zakazem wjazdu pojazdów silnikowych, ale pieszo dojście zajmuje zaledwie dwie minuty. Dla osób z ograniczoną kondycją to sensowny wybór.
Szlak na Górę Żarską nie jest trudny – wiedzie niemal cały czas szeroką ścieżką przez las. Najbardziej urokliwa trasa prowadzi od leśnego parkingu przez Wzgórze Zbójnickie aż do wieży widokowej i wieży przeciwpożarowej. Po drodze mija się kąpielisko miejskie i kolejne punkty widokowe.
Praktyczne informacje – ceny, godziny, czas zwiedzania
Wstęp na teren Góry Żarskiej i Zielonego Lasu jest bezpłatny. Parking również nic nie kosztuje. Wieża widokowa dostępna jest cały rok, bez ograniczeń godzinowych – to obiekt otwarty, więc można wejść o każdej porze dnia. Wieża przeciwpożarowa na samym szczycie jest oczywiście niedostępna dla turystów, ale sam szczyt można odwiedzić bez przeszkód.
Na zwiedzanie warto przeznaczyć od godziny do dwóch godzin, w zależności od tempa i chęci eksploracji okolicy. Jeśli ktoś planuje dokładniej poznać Zielony Las z wszystkimi wieżami i szlakami, może to zająć pół dnia. W zimie czas przejścia znacznie się wydłuża ze względu na warunki – śnieg i lód potrafią utrudnić spacer.
Nie ma tu żadnej infrastruktury gastronomicznej ani toalet, więc warto zabrać ze sobą wodę i ewentualnie przekąski. Najbliższe punkty usługowe znajdują się w Żarach, kilka kilometrów na północ.
Góra Żarska zajmuje przedostatnie, 15. miejsce na liście Korony Polski – zestawieniu najwyższych szczytów w poszczególnych województwach. Niższy jest tylko szczyt w województwie warmińsko-mazurskim.
Zielony Las to miejsce na szybki wypad z miasta, bez wielkich przygotowań i specjalnego sprzętu. Wystarczą wygodne buty i godzina wolnego czasu. Widoki z wieży widokowej rekompensują niewielki wysiłek, a sam fakt zdobycia najwyższego szczytu województwa daje satysfakcję – nawet jeśli to zaledwie 227 metrów.